Bài giảng Phép biện chứng duy vật phương pháp luận nhận thức khoa học và thực tiễn nêu nội dung cơ bản của phép biện chứng duy vật được khái quát thành 2 nguyên lý; 2 nguyên lý được cụ thể hóa qua các quy luật. Các quy luật của phép biện chứng duy vật chia thành 2 loại: các quy luật không cơ bản và các quy luật cơ bản. Các quy luật không cơ bản còn gọi là các cặp phạm trù cơ bản. Phép biện chứng duy vật có 6 quy luật không cơ bản và 3 quy luật cơ bản.