Bài viết phân tích mô hình nhà nước pháp quyền theo những giá trị tư tưởng cốt lõi mang tính phổ quát được thừa nhận chung trong điều kiện chính trị pháp lý, kinh tế, xã hội đặc thù của một số quốc gia có lịch sử xây dựng nhà nước pháp quyền lâu đời trên thế giới như Đức, Pháp, Hoa Kỳ và Anh cùng các quốc gia đã từng hoặc đang theo con đường xã hội chủ nghĩa như Nga, Trung Quốc.