LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay, nước ta đang trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội – một thời kỳ chuyển tiếp từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, lạc hậu sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Để thực hiện thành công quá trình này, việc phát triển nền kinh tế thị trường với sự đa dạng hóa các hình thức sở hữu và thành phần kinh tế là hết sức cần thiết. Chỉ khi nền kinh tế được vận hành hiệu quả trên nguyên tắc thị trường, đất nước mới có thể thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu và từng bước bắt kịp tốc độ phát triển của các quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới.
Tuy nhiên, phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam không đi theo hướng thuần túy tự do mà phải đặt dưới sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng – như Văn kiện Đại hội VIII đã xác định: “Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Trong đó, khu vực kinh tế tư bản tư nhân giữ vai trò quan trọng với khả năng đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển đất nước. Đảng đã khẳng định: “Khuyến khích tư nhân đầu tư vào sản xuất, yên tâm làm ăn lâu dài, bảo hộ quyền sở hữu và lợi ích hợp pháp, tạo điều kiện thuận lợi đi đôi với tăng cường quản lý, hướng dẫn làm ăn đúng pháp luật, có lợi cho quốc kế dân sinh”. Thực tế cho thấy, khu vực này đã góp phần huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn xã hội, tạo việc làm cho người lao động, gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, kinh tế tư bản tư nhân ở nước ta vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế: quy mô nhỏ, vốn ít, công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý còn yếu kém, khả năng cạnh tranh thấp, và gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn, đất đai sản xuất, cũng như xử lý thông tin pháp lý và thị trường. Những tồn tại này phần nào xuất phát từ sự thiếu đồng bộ, chưa phù hợp trong cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước – như đã nêu trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa IX: “Một số cơ chế, chính sách chưa phù hợp với đặc điểm của kinh tế tư bản tư nhân mà đại bộ phận có quy mô nhỏ và vừa; công tác quản lý còn buông lỏng và có nhiều sơ hở, hạn chế việc thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển đúng hướng”.
Để phát huy vai trò và tiềm năng của khu vực kinh tế tư bản tư nhân, đồng thời khắc phục các khiếm khuyết vốn có, Đảng và Nhà nước cần tiếp tục đổi mới thể chế, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, đúng định hướng.
Vì vậy, đề án kinh tế chính trị này được thực hiện với nội dung chính: “Thực trạng và một số giải pháp phát triển khu vực kinh tế tư bản tư nhân ở nước ta hiện nay”.