LỜI MỞ ĐẦU

Như chúng ta đã biết, nền kinh tế Việt Nam đang từng bước chuyển mình từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo quy luật thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước. Trong hơn mười năm đổi mới, tuy gặp không ít khó khăn và thách thức, nhưng với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự điều hành linh hoạt của Nhà nước cùng sự nỗ lực của toàn dân, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế – xã hội, từng bước thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế kéo dài.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, để tiếp tục phát triển kinh tế một cách bền vững, chúng ta còn phải vượt qua nhiều thử thách mới, đặc biệt là về phương thức quản lý và hoạt động hiệu quả của các doanh nghiệp.
Xuất phát từ nhận thức đó, với tư cách là một sinh viên chuyên ngành kinh tế, em đặc biệt quan tâm đến câu hỏi: Nhà nước quản lý các doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước – như thế nào trong thời kỳ đổi mới? Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, làm sao để các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, tự chủ sản xuất, kinh doanh, thu được lợi nhuận và mở rộng quy mô?
Trước đây, hầu hết các doanh nghiệp trong nước hoạt động dưới sự điều hành trực tiếp của Nhà nước – theo cơ chế kế hoạch hoá tập trung, bao cấp. Nhà nước quyết định doanh nghiệp sản xuất gì, sản xuất bao nhiêu và phân phối sản phẩm ra sao. Nếu thua lỗ thì được bù lỗ từ ngân sách. Cách làm đó đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt là trong vấn đề hiệu quả sử dụng vốn và động lực cạnh tranh.
Trong cơ chế thị trường hiện nay, vai trò quyết định thuộc về doanh nghiệp và nhu cầu của thị trường. Doanh nghiệp phải tự xác định sản phẩm, quy mô, đối tượng tiêu thụ, đồng thời phải tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất – kinh doanh. Từ đây, vấn đề huy động và sử dụng vốn hiệu quả trở thành một yêu cầu sống còn đối với mọi doanh nghiệp.
Vì vậy, em chọn nghiên cứu đề tài này nhằm tìm hiểu rõ hơn về cơ chế quản lý và sử dụng vốn của các doanh nghiệp trong thời kỳ đổi mới, qua đó có cái nhìn thực tiễn và lý luận sâu sắc hơn về hoạt động kinh tế trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay.